ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਂਦਿਆਂ

ਸਿਖਰ ਦੁਪਿਹਰੇ, ਸਾਹਮਣੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਂਦਿਆਂ ਤੁਸੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਸੜਕ ਜਿਵੇਂ ਕਾਲੀ ਦਲ-ਦਲ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖੁੱਭਦਾ ਹੀ ਜਾ ਰਿਹੈ, ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਤੇ ਲਿਅਾ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਈਕਲ

ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਂਦਿਆਂ ਤੁਸੀਂ ਲੱਖ ਲੱਖ ਸ਼ੁਕਰ ਕਰਦੇ ਓ ਤੁਹਾਡੀ ਕੀਮਤ ਇੱਕ ਸਕੂਟਰ ਜਮਾਂ ਪੇਟਰੌਲ ਅਲਾਊਂਸ ਨਹੀਂ ਪਈ ਜਾਂ ਸੈਂਕੜੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਦੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਤੁਸੀਂ ਤੁਲੇ ਨਹੀਂ

ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਂਦਿਆਂ ਤੁਸੀਂ ਕਾਮਰੇਡ ਵਿੱਦਿਆ ਰਤਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਓ ਜੋ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਟੇਜ ਤੇ ਸਾਈਕਲ ਬਾਰੇ ਲਿਖੀ ਲੰਬੀ ਕਵਿਤਾ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਓਹਦੇ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਸਨ ਹੁਣ ਤਾਂ ਮੁੱਦਤ ਹੋ ਗਈ ਵਿੱਦਿਆ ਰਤਨ ਬਾਰੇ ਵੀ ਕੁਝ ਸੁਣਿਆਂ

ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਖਹਿਸਰ ਕੇ ਲੰਘੀ ਕਾਰ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਗਾਹਲ ਕੱਢ ਸਕਦੇ ਓ ਤਬਕਾਤੀ ਨਫਰਤ ਦੇ ਤਿਓਹਾਰ ਵਜੋਂ

ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਂਦਿਆਂ,ਤੁਸੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤੁਸੀਂ ਇਕੱਲੇ ਨਹੀਂ ਹੋ, ਇਸ ਪਿਆਰੀ ਮਾਤ ਭੂਮੀ ਦੇ ਦੋ ਕਰੋੜ ਸਾਈਕਲ ਸਵਾਰ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਹਨ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਦੇ ਮਜਦੂਰ, ਦਫਤਰਾਂ ਦੇ ਕਲਰਕ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਫੇਰੀਆਂ ਵਾਲੇ, ਸਕੂਲਾਂ ਕਾਲਜਾਂ ਦੇ ਪਾੜੇ ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ ਸਾਇਕਲ ਚੋਰ ਵੀ

ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਂਦਿਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਜਮਾਤੀ ਨਫਰਤ ਹੋਰ ਤੇਜ ਕਰਦੇ ਓ ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਂਦਿਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਹੁੰਦੇ ਓ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਦੇ ਇਸ ਅੰਤਿਮ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਂਦਿਆਂ, ਤੁਸੀ ਸੋਚਦੇ ਓ ਪੈਦਲ ਲੋਕ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਰੇ ਕੀ ਸੋਚਦੇ ਹੋਣਗੇ

sikhar dopehre, saahmni hava vich cycle chalauNdiaN tusiN mehsoos karde ho, sadak jiNve kaali dal-dal hove jis vich khubbda hi ja rihae tuhada cycle

cycle chalauNdiaN tusiN lakh lakh shukar karde o tuhadi keemat ikk scooter jamaaN petrol allowance nahiN paee jaN saiNkde akhbaaraN de raddi de brabar tussiN tule nahiN

cycle chalauNdiaN tusiN comrade Viddiya Ratan nu yaad karde o jo communist party di stage te cycle baare likhi lambi kavita sunauNda hunda si ohde doveN hathth nahiN san hun taN muddat ho gaee Viddiya Ratan baare vi kujh suniaN

te achaanak khehsar je langhi kaar nuN tusiN gaal kadhdh sakde o tabkaati nafrat de teohaar vajoN

cycle chalauNdiaN, tusiN mehsoos karde o tusiN ikkalle nahiN ho iss piaari maat bhoomi de do crore cycle savaar tuhade naal ne factoriaN de mazdoor, daftaraN de clerk baadshaah feriaN vaale, skoolaN collegaN de paarhe hor te hor cycle chor vi

cycle chalauNdiaN, tusiN jamaati nafrat hor tez karde o cycle chalauNdiaN, tusiN agaaNhvadhu hunde o poonjivaad de iss antim daur vich cycle chalauNdiaN, tusiN sochde o paidal lok tuhade baare ki sochde hon ge

The Song Of The Bike

As I cycle along In the dazzling gruelling heat of noon, Braving the harsh opposite wind, I feel that the road has suddenly become black mire Steadily sucking in the bike Bought on instalments

As I cycle along I thank God a thousand times That I could not be bought off for a scooter Plus petrol allowance Nor sold off for stacks of newspaper waste.

While cycling I am reminded of Comrade Vidya Ratan Who for the communist party stage Would celebrate his bike, in a long poem He had no arms -

I’ve not heard of him for ages And when out of nowhere A car overtakes me I swear and curse in a fit of class hatred

While cycling I feel that I am not alone Twenty million cyclists of this great motherland are with me The factory workers The high and mighty clerks The pedlars The students And even the bicycle thieves

While cycling I take my country forward While cycling I sharpen my class consciousness. While cycling I push on still further and further in this last phase of world capitalism. While cycling I wonder what the pedestrians think of me.

Source: This poem is written by Amarjit Chandan circa 1970s. Listen to this poem in his own voice.

Updates:

• Added English translation by Amarjit Chandan
• 31/07/2014: Updated Punjabi Text, Removed Sihari Problems

Crossposted from https://parchanve.wordpress.com/2007/05/10/cycle/