https://jasdeep-singh.com/categories/hindi/ Recent content in hindi on Jasdeep Singh Hugo -- gohugo.io en Thu, 28 Sep 2017 09:39:08 +0000 https://jasdeep-singh.com/note/communal-riots/ Thu, 28 Sep 2017 09:39:08 +0000 https://jasdeep-singh.com/note/communal-riots/ [caption id=“attachment_1175” align=“alignnone” width=“693”] Bhagat Singh by Dhrupadi Ghosh (2014)[/caption] ਫ਼ਿਰਕੂ ਦੰਗੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ [1919 ਦੇ ਜ਼ਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲ਼ੇ ਕਾਂਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਫਿਰਕੂ ਵੰਡੀਆਂ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਤੇਜ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸੇ ਦੇ ਅਸਰ ਹੇਠ 1924 ਵਿੱਚ ਕੋਹਾਟ ਦੇ ਮੁਕਾਮ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗ਼ੈਰ ਇਨਸਾਨੀ ਢੰਗ ਨਾਲ਼ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਿੰਦੂ ਦੰਗੇ ਹੋਏ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕੌਮੀ ਸਿਆਸੀ ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚ ਫਿਰਕੂ ਫਸਾਦਾਂ ‘ਤੇ ਖ਼ੂਬ ਬਹਿਸ ਚੱਲੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਤਾਂ ਸਭ ਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਪਰ ਕਾਂਗਰਸ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਸਿਰਫ ਮੁਸਲਮਾਨ, ਹਿੰਦੂ ਆਗੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਲਾਹਨਾਮਾ ਲਿਖਾ ਕੇ ਫਸਾਦਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੇ ਯਤਨ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਹ ਲੇਖ ਲਿਖਿਆ ਜੋ ਜੂਨ, 1927 ਦੇ ‘ਕਿਰਤੀ’ ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਸੀ। ਅੱਜ ਲਗਭਗ 90 ਸਾਲ ਬੀਤਣ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਇਸ ਵਿਚਲੇ ਵਿਚਾਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰਥਕਤਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। - ਸੰਪਾਦਕ ਲਲਕਾਰ ] https://jasdeep-singh.com/note/tobha-tek-singh-by-saadat-hasan-manto/ Tue, 15 Aug 2017 07:06:21 +0000 https://jasdeep-singh.com/note/tobha-tek-singh-by-saadat-hasan-manto/ Cheekh by SL Parashar Repost: Tobha Tek Singh is famous shorty story by Saadat Hasan Manto. He has been called the greatest short story writer of the Indian subcontinent. He was born in 1912 in Punjab and went on to become a radio and film scriptwriter, journalist and short story writer. His stories were highly controversial and he was tried for obscenity six times during his career. https://jasdeep-singh.com/note/if-a-room-of-your-house-caught-fire/ Sat, 22 Jul 2017 05:33:59 +0000 https://jasdeep-singh.com/note/if-a-room-of-your-house-caught-fire/ यदि तुम्हारे घर के एक कमरे में आग लगी हो “यदि तुम्हारे घर के एक कमरे में आग लगी हो तो क्या तुम दूसरे कमरे में सो सकते हो? यदि तुम्हारे घर के एक कमरे में लाशें सड़ रहीं हों तो क्या तुम दूसरे कमरे में प्रार्थना कर सकते हो? यदि हाँ तो मुझे तुम से कुछ नहीं कहना है। देश कागज पर बना नक्शा नहीं होता कि एक हिस्से के फट जाने पर बाकी हिस्से उसी तरह साबुत बने रहें और नदियां, पर्वत, शहर, गांव वैसे ही अपनी-अपनी जगह दिखें अनमने रहें। यदि तुम यह नहीं मानते तो मुझे तुम्हारे साथ नहीं रहना है। https://jasdeep-singh.com/note/maqbool-fida-hussain/ Thu, 17 Sep 2015 03:46:13 +0000 https://jasdeep-singh.com/note/maqbool-fida-hussain/ [caption id=“attachment_813” align=“alignnone” width=“377”] Self Portrait- M. F. Hussain[/caption] ਮਕਬੂਲ ਫਿਦਾ ਹੁਸੈਨ ਇਕ ਬੱਚਾ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਰੰਗ ਬਰੰਗੀ ਗੇਂਦ ਤਿੰਨ ਟੱਪੇ ਖਾ ਔਹ ਗਈ ਔਹ ਗਈ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ‘ਤੇ ਹਸਦਾ ਹਾਂ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਬੁੱਚਣ ਲਈ ਬੱਚਾ ਹੋਣਾ ਪਵੇਗਾ ।। ० ਨੰਗੇ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਮੁਕਣਾ ਨਹੀਂ ਇਹ ਰਹਿਣਾ ਹੈ ਸਦਾ ਜਵਾਨ ਲੰਬੇ ਬੁਰਸ਼ ਦਾ ਇਕ ਸਿਰਾ ਆਕਾਸ਼ ‘ਤੇ ਚਿਮਨੀਆਂ ਟੰਗਦਾ ਹੈ ਦੂਜਾ ਸਿਰਾ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਰੰਗਦਾ ਹੈ https://jasdeep-singh.com/note/lines-to-insecuirity/ Thu, 29 Apr 2010 18:39:50 +0000 https://jasdeep-singh.com/note/lines-to-insecuirity/ **ਆਪਣੀ ਅਸੁੱਰਖਿਆ ‘ਚੋਂ ** ਜੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਹੋ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬੇ-ਜ਼ਮੀਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਸ਼ਰਤ ਬਣ ਜਾਵੇ ਅੱਖ ਦੀ ਪੁਤਲੀ ‘ਚ ' ਹਾਂ ' ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਅਸ਼ਲੀਲ ਹੋਵੇ ਤੇ ਮਨ ਬਦਕਾਰ ਘੜੀਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਡੰਡੌਤ ‘ਚ ਝੁਕਿਆ ਰਹੇ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੋਂ ਖਤਰਾ ਹੈ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਮਝੇ ਸਾਂ ਘਰ ਵਰਗੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ੈਅ ਜਿਹਦੇ ਵਿੱਚ ਹੁਸੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਮਨੁੱਖ ਵਰ੍ਹਦੇ ਮੀਹਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ਼ ਵਾਂਗ ਗਲੀਆਂ ‘ਚ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਣਕ ਦੀਆਂ ਬੱਲੀਆਂ ਵਾਂਗ ਖੇਤੀਂ ਝੂਮਦਾ ਹੈ ਅਸਮਾਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਨੂੰ ਅਰਥ ਦਿੰਦਾ ਹੈ https://jasdeep-singh.com/note/agg-nu-hava/ Sat, 03 Oct 2009 08:30:31 +0000 https://jasdeep-singh.com/note/agg-nu-hava/ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ ਉਹਨਾ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ ਉਹਨਾ ਦੀ ਤਲਖੀ ਮੈਂ ਉਹਨਾ ਦੇ ਖਿੱਲਰੇ ਹੋਏ ਲਫ਼ਜ਼ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕਰ ਰਿਹਾਂ ਲੈਅ ਅਤੇ ਤਾਲ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਡਰ ਰਹੇ ਹੋ ਕਿ ਮੈਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਹਵਾ ਦੇ ਰਿਹਾਂ -———— It’s thousands of years old their anger thousands of years old is their bitterness I am only returning their scattered words with rhyme and rhythm and you fear that I am spreading fire. https://jasdeep-singh.com/note/sabh-ton-khatarnak/ Tue, 10 Jul 2007 10:09:06 +0000 https://jasdeep-singh.com/note/sabh-ton-khatarnak/ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਕਿਰਤ ਦੀ ਲੁੱਟ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਪੁਲਸ ਦੀ ਕੁੱਟ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਗੱਦਾਰੀ-ਲੋਭ ਦੀ ਮੁੱਠ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਬੈਠੇ ਸੁੱਤਿਆਂ ਫੜੇ ਜਾਣਾ-ਬੁਰਾ ਤਾਂ ਹੈ ਡਰੂ ਜਿਹੀ ਚੁੱਪ ਵਿੱਚ ਮੜ੍ਹੇ ਜਾਣਾ - ਬੁਰਾ ਤਾਂ ਹੈ ਸਭ ਤੋਂ ਖਤਰਨਾਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਪਟ ਦੇ ਸ਼ੋਰ ਵਿਚ ਸਹੀ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ ਦਬ ਜਾਣਾ, ਬੁਰਾ ਤਾਂ ਹੈ ਕਿਸੇ ਜੁਗਨੂੰ ਦੀ ਲੋਅ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲੱਗ ਜਾਣਾ - ਬੁਰਾ ਤਾਂ ਹੈ ਕਚੀਚੀ ਵੱਟ ਕੇ ਬੱਸ ਵਕਤ ਕੱਢ ਜਾਣਾ - ਬੁਰਾ ਤਾਂ ਹੈ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ।